Choroba Chagasa – przyczyny i objawy zakażenia pierwotniakiem z drugiej półkuli. Jak to leczyć?
![](https://www.hellozdrowie.pl/wp-content/uploads/2022/10/istock-1214572128-1140x570.jpg)
Choroba Chagasa, nazywana inaczej trypanosomozą amerykańską, to parazytoza wywoływana przez pierwotniaka Trypanosoma cruzi. Zarazić można się przebywając na egzotycznych wakacjach w krajach Ameryki Łacińskiej oraz w południowych stanach USA. Objawy choroby Chagasa to m.in. powiększenie węzłów chłonnych, gorączka, bóle mięśniowe. Jak często występuje trypanosomoza amerykańska i na czym polega leczenie?
Choroba Chagasa – przyczyny
Choroba Chagasa (trypanosomoza amerykańska) to ogólnoustrojowa, pasożytnicza infekcja spowodowana inwazją świdrowca Trypanosoma cruzi. Pierwotniaka przenoszą różnego rodzaju zwierzęta, w tym oposy, pancerniki, szopy pracze, małpy, gryzonie, psy, koty, świnie, owce, kozy i konie. Za transmisję parazytozy na zwierzęta odpowiedzialne są pluskwiaki, które zarażają się spożywając krew zwierzęcą lub ludzką zainfekowaną trypanosomami.
Wyróżnia się następujące drogi przenoszenia choroby:
- transmisja poprzez odchody insektów – dotyczy 4/5 przypadków zakażeń; inwazyjne formy wydalane są wraz z kałem w miejscu rany po ukłuciu;
- transmisja drogą krwi: poprzez transfuzję krwi, przetoczenia preparatów krwiopochodnych, zakażenia zanieczyszczonymi strzykawkami i igłami;
- transmisja podczas transplantacji – po przeszczepie serca;
- transmisja drogą przezłożyskową;
- transmisja drogą oralną – spożycie skażonej żywności.
Choroba Chagasa w Europie i na świecie
Choroba Chagasa występuje endemicznie w obu Amerykach, w tym w Kalifornii, Meksyku, Argentynie i Chile. Zachorowania odnotowuje się także w Australii, Japonii oraz w Europie. Zapadalność na parazytozę w krajach Ameryki Łacińskiej wynosi 120 tys. przypadków rocznie, a liczba chorych szacowana jest na 16-18 milionów. W przypadku Europy zarażonych osób może być ok. 80 tys., z czego ponad 90% przypadków to osoby niezdiagnozowane.
Choroba Chagasa – objawy
Tripanosomoza cruzi nazywany jest cichym zabójcą, gdyż powodowana przez świdrowca choroba często przebiega bezobjawowo i jeśli zostanie wykryta, to przypadkowo podczas innych badań. Wyróżnia się 3 stadia kliniczne Trypanosomy amerykańskiej:
- Faza ostra – może przebiegać bezobjawowo z widocznym jedynie obrzękiem w miejscu ugryzienia. Niekiedy występują mało charakterystyczne objawy zakażenia Trypanosoma cruzi: gorączka, powiększenie węzłów chłonnych, zaburzenia rytmu serca, pogorszenie samopoczucia, brak apetytu, wysypka, bóle mięśniowe. Obserwuje się niewielkie powiększenie wątroby i śledziony. W fazie ostrej choroba Chagasa zazwyczaj pozostaje nierozpoznana.
- Faza nieokreślona/utajona – trwa ok. 10-30 lat, a czasem nawet przez całe życie. Chory jest bezobjawowym nosicielem pasożyta T. cruzi. W 20-30% przypadkach faza utajona przechodzi w fazę przewlekłą.
- Faza przewlekła – pojawia się po kilku lub kilkunastu latach po zarażeniu. Prowadzi do objawów ze strony serca, przewodu pokarmowego i układu nerwowego. Pacjenci często cierpią na obukomorową niewydolność serca, obrzęki obwodowe, powiększenie wątroby oraz zaburzenia zakrzepowo-zatorowe. Rozwija się przewlekła kardiomiopatia przebiegająca z uszkodzeniem mięśnia sercowego i układu bodźcoprzewodzącego oraz zaburzeniami mikrokrążenia. Zmiany w układzie pokarmowym obejmują poszerzenia przełyku i okrężnicy. Chorzy mają problemy z połykaniem i odczuwają ból podczas przełykania pokarmu.
Choroba Chagasa – diagnostyka
W rozpoznawaniu choroby Chagasa wykonuje się badanie obecności pasożyta w rozmazie świeżej krwi. Jeśli wynik jest niejednoznaczny, konieczne jest przeprowadzenie badań molekularnych lub hodowli mikrobiologicznej. Chorobę w fazie przewlekłej wykrywa się testami serologicznymi. Lekarz zleca badania immunoenzymatyczne metodą ELISA oraz izolację materiału genetycznego pasożyta metodą PCR. Aby wykluczyć zmiany w sercu, stosuje się testy kardiologiczne, jak np. badanie EKG, rezonans klatki piersiowej czy testy wysiłkowe służące ocenie wydolności organizmu.
Trypanosoma cruzi – leczenie
Szybkie wdrożenie leczenia jest kluczowe dla skuteczności terapii. W ostrej razie choroby podaje się leki przeciwpasożytnicze: benznidazol i nifurtimoks. Preparaty te pozwalają na całkowitą eliminację parazytów aż u 70-90% pacjentów. W przewlekłej fazie choroby są jednak zdecydowanie mniej skuteczne. Leczenie choroby Chagasa u pacjentów z kardiomiopatią wymaga zastosowania inhibitorów konwertazy angiotensyny, furosemidu, spironolaktonu i karwedilolu. W arytmii serca stosuje się amiodaron. W ciężkich przypadkach konieczny jest przeszczep serca.
Choroba Chagasa – profilaktyka
Ryzyko zachorowania na chorobę Chagasa jest najwyższe podczas wyjazdów do rejonów endemicznych, dlatego ważne jest przestrzeganie zasad higieny oraz unikanie noclegów w miejscach o niskim poziomie sanitarnym. Profilaktycznymi działaniami mającymi na celu eliminację parazytów są: rozpylanie insektycydów, instalowanie pułapek adhezyjnych czy stosowanie moskitier. Niestety nie istnieje szczepionka chroniąca przed infekcją Trypanosoma cruzi.
Źródła:
- Dubner S., Schapachnik E., Ricardo A., Valero E., Choroba Chagasa – aktualny stan wiedzy na temat, rozpoznawania i postępowania terapeutycznego, Folia Cardiologica Excerpta, 6/2009.
- Anis Rassi Jr i wsp., Chagas disease, The Lancet, Volume 375, Issue 9723, 17–23 April 2010, Pages 1388-1402.
Podoba Ci się ten artykuł?
Polecamy
![Małgorzata Konarska- Michalczuk z synem Maksem oraz mężem Pawłem](https://www.hellozdrowie.pl/wp-content/uploads/2024/08/maks-z-rodzina-2-scaled-e1724760563248-850x478.jpeg)
„Zespół Leigha to bardzo podstępna, nieuleczalna bestia. Nie ma do niej jednego klucza”. Małgorzata Konarska-Michalczuk o macierzyństwie, które stało się wyzwaniem
![masaż orientalny - Hello Zdrowie](https://www.hellozdrowie.pl/wp-content/uploads/2024/08/masaz-orientalny-adobestock-850x478.jpeg)
Ewa Wardęga: „W trakcie masażu orientalnego wiele osób zupełnie nieświadomie uwalnia swoje emocje”
![Zdjęcie RTG głowy. tekst dotyczy raka mózgu - Hello Zdrowie](https://www.hellozdrowie.pl/wp-content/uploads/2024/08/jak_rozpoznac-raka-mozgu_adobestock-850x478.jpeg)
Prof. Tomasz Trojanowski: „Dziś coraz więcej guzów mózgu wykrywa się przypadkowo”
![Pamiątki z wakacji - Malta /fot. Design Center](https://www.hellozdrowie.pl/wp-content/uploads/2024/08/grafika-ilustracyjna-do-artykulu-13-850x425.png)
Boski nektar, owoc biblijnego drzewa i fenicka sól
się ten artykuł?